‘Lokale energie opwekken en delen — voor en door de buurt zelf.’
Energie opwekken en delen
Noord-Holland staat voor een grote opgave. De RES Noord-Holland Noord heeft als doel 3,6 TWh duurzame wind- en zonne-energie op land te realiseren in 2030. Noord-Holland Zuid zet in op 2,7 TWh. 1 Dat zijn flinke ambities — en tegelijkertijd een enorme kans voor lokale gemeenschappen om die energietransitie zelf vorm te geven.
Want het mooie is: energie opwekken hoeft niet iets te zijn wat 'van bovenaf' wordt opgelegd door grote energiebedrijven. Steeds meer buurten, dorpen en gemeenten pakken die regie zelf. Met zonnepanelen op grote daken, zonneparken op geschikte gronden, coöperatieve windprojecten en — dankzij de nieuwe Energiewet — ook door lokaal opgewekte energie met elkaar te delen.
ESNH helpt energiegemeenschappen en gemeenten om die stap te zetten: van idee naar realisatie, met minimaal 50% lokaal eigendom als uitgangspunt. Want de energietransitie is van de gemeenschap.
De Projectcentrale: jouw gereedschapskist voor projectontwikkeling
De Projectcentrale: jouw gereedschapskist voor projectontwikkeling
Hoe zet je als energiegemeenschap een coöperatief opwekproject concreet op? Daar helpt De Projectcentrale bij. Dit digitale platform is een complete toolkit voor coöperatieve projectontwikkeling: van de eerste verkenning tot financiering en uitvoering. De Projectcentrale biedt:
- Stap-voor-stap begeleiding bij projectontwikkeling, met gevalideerde documentatie en tools.
- Kennis van experts en kennispartners, actueel en direct bruikbaar in jouw project.
- Verbinding met andere projectleiders om ervaringen en oplossingen te delen.
- Financieringskennis, inclusief toegang tot financiële oplossingen.
ESNH organiseert in Noord-Holland regelmatig Masterclasses om jou en je team wegwijs te maken in de Projectcentrale. Of je nu begint met je eerste project of al ervaring hebt: er is altijd wat te leren.
Van zon op dak tot wind op land: vier pijlers
-
Zon op Grote Daken
In Noord-Holland zijn al bijna 200 collectieve zon-op-dakprojecten gerealiseerd met een gezamenlijk vermogen van 28 MWp. Toch staan er nog talloze grote daken leeg — van scholen en sportcomplexen tot bedrijfshallen en maatschappelijke gebouwen.
Met het programma Zon op Grote Daken ondersteunt ESNH energiegemeenschappen, gebouweigenaren en gemeenten bij het verkennen en realiseren van coöperatieve zonnedakprojecten. We brengen geschikte daken in kaart, begeleiden het ontwikkelproces en streven altijd naar actieve betrokkenheid én financieel meeprofiteren van omwonenden. Via de Community of Practice Zon op Grote Daken wisselen deelnemers ervaringen en kennis uit — of je nu net begint of al ervaren bent.
-
Coöperatief Zon op Land
Grootschalige zonneparken op de grond zijn hard nodig om de RES-doelstellingen te halen. Maar hoe zorg je ervoor dat zo'n park ook echt iets voor de omgeving betekent — en niet alleen voor een anoniem investeringsfonds?
Met Coöperatief Zon op Land helpt ESNH gemeenten en energiegemeenschappen bij het ontwikkelen van zonneparken op gronden die minder geschikt zijn voor landbouw, of waar zon goed gecombineerd kan worden met het verbeteren van de biodiversiteit. We streven naar minimaal 50% lokaal eigendom — zodat de lusten van de energietransitie in de regio blijven. We leveren ook opgeleide projectleiders en helpen bij het opzetten van een energiecoöperatie als die er nog niet is.
-
Coöperatieve Wind op Land
Wind op land is een onmisbaar onderdeel van de energiemix in Noord-Holland. De provincie onderzoekt actief twintig zoekgebieden voor nieuwe windlocaties, en marktpartijen én energiecoöperaties zien daar grote kansen.
ESNH zet zich in voor coöperatieve windprojecten waarbij omwonenden niet alleen worden 'geïnformeerd', maar echt meedoen: als mede-eigenaar, als meebeslisser, als directe profiteur van de opbrengsten. Een goed voorbeeld is Windpark Noordzeeboulevard van Voorne Putten Energie, mede mogelijk gemaakt dankzij het Ontwikkelfonds Opwek. Het Ontwikkelfonds Opwek biedt coöperaties een risicoloze lening van €10.000 tot €250.000 voor de ontwikkelfase van wind- én zonprojecten — terugbetalen doe je pas als de installatie daadwerkelijk gebouwd wordt. Lukt het toch niet? Dan wordt de lening kwijtgescholden. De nieuwe ronde van het fonds loopt van 18 mei tot 7 september 2026.
-
Energie Delen
Een relatief nieuwe maar veelbelovende ontwikkeling: lokaal energiedelen. Dankzij de nieuwe Energiewet (van kracht per 1 januari 2026) kunnen energiegemeenschappen nu officieel worden erkend en zelf stroom aan leden leveren en onderling delen. Wie zonnepanelen heeft en meer opwekt dan hij verbruikt, kan dat overschot virtueel verkopen aan buren of buurtgenoten — via een coöperatie of een energiedeelplatform.
Dit heeft drie voordelen tegelijk: meer rendement op eigen opwek, minder druk op het overbelaste elektriciteitsnet, én meer zeggenschap over je eigen energie. ESNH volgt deze ontwikkelingen op de voet en helpt energiegemeenschappen om te begrijpen wat lokaal energiedelen voor hén kan betekenen.
Hoe werken wij in de praktijk?
Geen twee initiatieven zijn hetzelfde. Een energiecoöperatie in een Westfriese polder staat voor heel andere vragen dan een stadswijk in Haarlem of een gemeente die net begint met haar RES-ambitie. Daarom werkt ESNH altijd vanuit de concrete situatie van jouw gemeenschap of gemeente — niet met een kant-en-klaar pakket, maar met een aanpak die past bij waar jullie nu staan.
We beginnen met een gesprek. Wat zijn de wensen, wat zijn de kansen in jullie omgeving, en wat is er al? We verkennen samen welke opwekvormen reëel zijn — zon op dak, zon op land, wind, energiedelen — en wat de stappen zijn die jullie als volgende kunnen zetten.
We verbinden mensen en organisaties. Een goed opwekproject staat of valt met de juiste partners: een betrokken gebouweigenaar, een gemeente die meedenkt, een projectleider die het proces trekt, en omwonenden die meedoen én meeprofiteren. ESNH kent het speelveld in Noord-Holland en weet wie er toe doet in jouw regio.
We brengen kennis en ervaring mee. Via de Community of Practice Zon op Grote Daken, de Projectcentrale en ons netwerk van energiegemeenschappen door heel Noord-Holland putten we uit een grote collectieve kennisbron. Wat elders werkte, brengen we naar jou.
We begeleiden van idee tot realisatie. Dat betekent soms helpen bij de eerste haalbaarheidsstudie, soms een aanvraag voor het Ontwikkelfonds Opwek begeleiden, en soms een opgeleide projectleider inzetten die het project concreet van de grond tilt — altijd in samenwerking met de lokale coöperatie.
We houden 50% lokaal eigendom als kompas. Bij alles wat we doen, streven we ernaar dat de opbrengsten van de energietransitie in de buurt blijven. Niet als vrome wens, maar als concrete eis in de projectontwikkeling.
En als je nog geen energiecoöperatie hebt? Dan helpen we die op te richten. Want de energietransitie begint bij mensen — en het beste begint die in de eigen omgeving.
Aan de slag?
Wil je als energiegemeenschap of gemeente aan de slag met coöperatieve opwek of energiedelen in Noord-Holland? Het ESNH-team staat voor je klaar.
Manuel Den Hollander
Tel. 06 81 64 44 05
Ewoud van 't Veer
Wij werken samen met
