Win-win: duurzame energie én biodiversiteit
De afgelopen jaren schoten zonne- en windparken als paddenstoelen uit de grond. Goed nieuws voor de energietransitie, maar hoe zorgen we dat deze parken niet alleen groene stroom opleveren, maar óók bijdragen aan natuur en biodiversiteit? De Participatiecoalitie Noord-Holland ging op onderzoek en presenteert een rapport vol praktische aanbevelingen.
De participatiecoalitie NH, de samenwerking van Energie Samen Noord-Holland en de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland, bezocht verschillende zonne- en windparken om kansen voor natuurontwikkeling in kaart te brengen. Vijf parken werden onder de loep genomen: Zonnepark Wijdemeren – De Boomgaard, Wind- en Zonnepark Burgervlotbrug, Zonnepark Bergen Energie, Windpark Prinses Ariane en Zonnepark Andijk van PWN.
Samen schouwen
Energieboswachters, ecologen, parkbeheerders, gemeenten, natuurwerkgroepen én omwonenden wandelden “schouwend” door de parken. Die laatste groep is goud waard: omwonenden kennen de lokale natuur als hun broekzak en stappen graag in om de biodiversiteit een handje te helpen.
Een deelnemer zei enthousiast: “Ik wandel vaak langs dit park, wat leuk om nu eens binnen de hekken te lopen.”
Een wandeling door Zonnepark Wijdemeren – De Boomgaard
Tijdens de schouw in zonnepark Wijdemeren – De Boomgaard, een voormalige vuilstortplaats van Novar die grenst aan een Natura 2000-gebied, werd meteen duidelijk hoeveel kennis aanwezig was. Plantendeskundigen doken direct de begroeiing in om soorten te determineren.
Veel deelnemers waren verrast: “Er groeien hier veel meer plantensoorten dan ik dacht”.
Maar het kan nog beter. Klimop en diepwortelende planten zijn vanwege kabels en verzekeringen taboe, maar er valt genoeg winst te halen met zaaien van inheemse planten en kruiden die insecten lokken.
Buiten het hek, aan de noordzijde, ligt maar liefst één hectare braak. Door hier uitheemse braam te rooien en reliëf aan te brengen met takken, struiken en zandhopen, ontstaat een waardevol leefgebied. Vogelwerkgroepen spotten hier al bosuilen; nestkasten zijn dan ook meer dan welkom. Het voorstel voor een natuurlijke oever – ideaal voor ijsvogels en oeverzwaluwen – werd met open armen ontvangen.
De vogelwerkgroep reageerde meteen: „Wij monitoren de nestkasten graag en onderhouden die oever!”
Het bewijs: wie omwonenden betrekt, vergroot de impact.
Zeven maatregelen voor alle parken
Het verschenen rapport Stimuleren gebruik subsidie Natuur en biodiversiteit bij energieprojecten voor bestaande zon- en windprojecten zoomt per park in op specifieke adviezen. Daarnaast zijn er zeven maatregelen die in elk park toepasbaar zijn:
- Nestkasten voor vogels en vleermuizen
- Inheemse planten onder zonnepanelen zaaien
- Biodiverse hagen en struweel aanleggen
- Takkenrillen plaatsen voor schuil- en overwinteringsplekken
- Natuurvriendelijke oevers ontwikkelen
- Faunapassages in hekwerken aanbrengen
- Natuurvriendelijk beheerplan opstellen
De kosten lopen uiteen: van goedkope nestkasten (circa €50) tot grotere klussen, zoals het verwijderen van uitheemse braamstruiken (€10.000 per hectare). Gelukkig is er subsidie beschikbaar via de regeling Natuur en biodiversiteit bij energieprojecten Noord-Holland.
Jouw park natuurinclusief maken?
Tot 2 oktober 2026 kunnen bestaande en nieuwe zonne- en windparken de subsidie aanvragen om natuur en biodiversiteit te versterken.
Neem contact op met Natuur en Milieufederatie Noord-Holland via mnh@mnh.nl.
Zij staan voor je klaar om je te ondersteunen, van subsidieaanvraag tot uitvoering en monitoring.
